เรียนจบ ปวช. หรือประกาศนียบัตรวิชาชีพ แล้วไม่จำเป็นต้องเข้าสู่ตลาดแรงงานทันที เพราะผู้สำเร็จ ปวช. มีทางเลือกในการศึกษาต่อหลายเส้นทาง ทั้งการเรียนต่อ ปวส. การสมัครปริญญาตรีในมหาวิทยาลัย หรือเลือกทำงานเพื่อเก็บประสบการณ์ก่อนกลับมาเรียนต่อ

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่แค่ว่า “จบ ปวช. เรียนต่ออะไรได้บ้าง?” แต่ควรพิจารณาด้วยว่าเป้าหมายในอนาคตคืออะไร ต้องการทำงานสายเดิมหรือเปลี่ยนสาย ต้องการเข้าสู่ตลาดแรงงานเร็วแค่ไหน และตำแหน่งงานที่สนใจต้องการวุฒิระดับใด

บทความนี้จะอธิบายแต่ละทางเลือก พร้อมเปรียบเทียบข้อดีและข้อควรพิจารณา เพื่อช่วยให้ผู้เรียน ปวช. วางแผนขั้นต่อไปได้ง่ายขึ้น

ปวช. คือวุฒิอะไร?

ปวช. ย่อมาจาก ประกาศนียบัตรวิชาชีพ เป็นคุณวุฒิด้านอาชีวศึกษาที่เน้นทั้งความรู้พื้นฐานและทักษะวิชาชีพตามสาขาที่ผู้เรียนเลือก

สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา หรือ สอศ. มีหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช 2567 ครอบคลุมหลายประเภทวิชาและสาขาวิชา เช่น ช่างยนต์ ช่างไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ บัญชี ธุรกิจ เทคโนโลยีสารสนเทศ การท่องเที่ยว อาหาร และสาขาอื่น ๆ

ผู้ที่ต้องการทำความเข้าใจตัววุฒิก่อน สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่ ปวช. คืออะไร? เรียนกี่ปี เทียบเท่าวุฒิอะไร

จบ ปวช. เรียนต่ออะไรได้บ้าง?

โดยทั่วไป ผู้เรียนที่สำเร็จ ปวช. มีทางเลือกหลัก ๆ ดังนี้

  1. เรียนต่อ ปวส.
  2. เรียนต่อปริญญาตรี
  3. เรียนหลักสูตรวิชาชีพหรือประกาศนียบัตรเพิ่มเติม
  4. ทำงานก่อน แล้วค่อยกลับมาเรียนต่อ
  5. เปลี่ยนสายการเรียน หากคุณสมบัติของหลักสูตรปลายทางอนุญาต

ไม่มีเส้นทางใดดีที่สุดสำหรับทุกคน เพราะแต่ละทางเลือกเหมาะกับเป้าหมายที่ต่างกัน

ทางเลือกที่ 1: จบ ปวช. ต่อ ปวส.

เส้นทางที่ต่อเนื่องที่สุดสำหรับผู้จบ ปวช. คือ เรียนต่อระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง หรือ ปวส.

ปวส. เป็นหลักสูตรอาชีวศึกษาในระดับที่สูงขึ้น และยังคงเน้นทักษะวิชาชีพ การปฏิบัติงาน และความสามารถที่สามารถนำไปใช้ในสายอาชีพได้โดยตรง

สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษามีหลักสูตรระดับ ปวส. ในหลายประเภทวิชาและหลายสาขา เช่นเดียวกับระดับ ปวช.

ข้อดีของการเรียนต่อ ปวส.

การต่อ ปวส. เหมาะกับผู้ที่

ตัวอย่างเช่น ผู้เรียน ปวช. ช่างยนต์ อาจเลือกเรียนต่อ ปวส. สาขาที่เกี่ยวข้องกับยานยนต์หรือเทคนิคยานยนต์ หรือผู้เรียน ปวช. บัญชีก็อาจเลือกเรียนต่อ ปวส. บัญชี

แต่ชื่อสาขาและเงื่อนไขการรับสมัครแตกต่างกันตามสถานศึกษา จึงควรตรวจสอบประกาศรับสมัครล่าสุดของวิทยาลัยที่ต้องการเข้าเรียน

อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ปวส. คืออะไร? เรียนกี่ปี เทียบเท่าวุฒิอะไร

ปวช. กับ ปวส. ต่างกันอย่างไร?

ทั้งสองเป็นวุฒิสายอาชีวศึกษา แต่เป็นคนละระดับ

ประเด็นปวช.ปวส.
ชื่อเต็มประกาศนียบัตรวิชาชีพประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง
ระดับก่อน ปวส.สูงกว่า ปวช.
ลักษณะพื้นฐานวิชาชีพวิชาชีพเชิงลึกมากขึ้น
หลังเรียนจบทำงาน / ต่อ ปวส. / สมัครมหาวิทยาลัยตามเกณฑ์ทำงาน / ต่อปริญญาตรีตามเกณฑ์
เหมาะกับผู้เริ่มเข้าสู่สายอาชีพผู้ต้องการต่อยอดทักษะเฉพาะทาง

อ่านการเปรียบเทียบแบบละเอียดได้ที่ ปวช. กับ ปวส. ต่างกันอย่างไร?

ทางเลือกที่ 2: จบ ปวช. ต่อมหาวิทยาลัยได้ไหม?

ได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าสมัครได้ทุกคณะหรือทุกมหาวิทยาลัย

หลักสูตรระดับปริญญาตรีบางแห่งเปิดรับผู้สำเร็จ ปวช. โดยตรง ขณะที่บางหลักสูตรกำหนดเฉพาะผู้สำเร็จมัธยมศึกษาตอนปลาย หรือกำหนดแผนการเรียน รายวิชา คะแนนสอบ หรือคุณสมบัติอื่นเพิ่มเติม

ข้อมูลการคัดเลือก TCAS ในปีการศึกษา 2569 แสดงให้เห็นว่ามีโครงการระดับปริญญาตรีที่เปิดรับผู้สมัครวุฒิ ปวช. โดยเฉพาะ เช่น โครงการ Admission ปวช. ของบางหลักสูตร รวมถึงหลักสูตรอื่นที่กำหนดคุณสมบัติเป็นประกาศนียบัตรวิชาชีพ

ดังนั้นคำตอบของคำถาม “ปวช. ต่อมหาลัยได้ไหม?” คือได้ในหลายหลักสูตร แต่ต้องตรวจสอบคุณสมบัติเป็นรายหลักสูตร

ปวช. สมัคร TCAS ได้ไหม?

ผู้จบ ปวช. สามารถสมัครหลักสูตรที่เปิดรับคุณวุฒิของตนได้ โดยต้องตรวจสอบข้อมูลจากระบบ TCAS และประกาศของมหาวิทยาลัยแต่ละแห่ง

ปัจจุบันระบบ TCAS70 สำหรับปีการศึกษา 2570 เปิดให้ค้นหาข้อมูลหลักสูตรและรายละเอียดการรับสมัครของมหาวิทยาลัยแล้ว

ก่อนสมัครควรตรวจสอบอย่างน้อยว่า

ควรค้นหาหลักสูตรล่าสุดจาก ระบบ MyTCAS ก่อนสมัครทุกครั้ง

จบ ปวช. ต่อปริญญาตรีสาขาอะไรได้บ้าง?

ขึ้นอยู่กับสาขา ปวช. ที่จบและเงื่อนไขของมหาวิทยาลัย

ตัวอย่างแนวทางที่อาจพบ เช่น

ปวช. สายช่าง

อาจมีหลักสูตรที่เกี่ยวข้องกับ

อย่างไรก็ตาม หลักสูตรวิศวกรรมศาสตร์บางแห่งมีเงื่อนไขเฉพาะเกี่ยวกับพื้นฐานวิชาและสาขาที่จบ จึงต้องตรวจเป็นรายมหาวิทยาลัย

ปวช. บัญชีหรือธุรกิจ

อาจมีหลักสูตรที่เกี่ยวข้องกับ

ปวช. คอมพิวเตอร์หรือไอที

อาจต่อยอดไปยัง

ปวช. ท่องเที่ยวและบริการ

อาจต่อยอดไปยัง

รายการเหล่านี้เป็นเพียงตัวอย่าง ไม่ใช่การรับรองว่าผู้จบทุกสาขาจะสมัครได้ทุกหลักสูตร เพราะมหาวิทยาลัยแต่ละแห่งกำหนดเงื่อนไขของตนเอง

ต่อ ปวส. ก่อน แล้วค่อยต่อปริญญาตรีได้ไหม?

ได้ และเป็นอีกเส้นทางที่นิยมในสายอาชีวศึกษา

รูปแบบโดยทั่วไปคือ

ปวช. → ปวส. → ปริญญาตรี

ข้อดีคือผู้เรียนได้สะสมพื้นฐานวิชาชีพอย่างต่อเนื่องก่อนเข้าสู่มหาวิทยาลัย และหลักสูตรปริญญาตรีบางแห่งอาจเปิดรับผู้สำเร็จ ปวส. โดยเฉพาะ

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรเข้าใจว่าเมื่อจบ ปวส. แล้วจะสามารถ “ต่ออีก 2 ปี” ได้ทุกแห่งโดยอัตโนมัติ

ระยะเวลาศึกษาต่อขึ้นอยู่กับ

หากกำลังวางเส้นทางนี้ สามารถอ่านต่อได้ที่ วุฒิ ปวส. ต่อปริญญาตรีได้ไหม

เรียนต่อ ปวส. หรือมหาวิทยาลัยเลย แบบไหนดีกว่า?

ขึ้นอยู่กับเป้าหมาย

เลือก ปวส. หาก…

เลือกปริญญาตรี หาก…

ไม่มีคำตอบว่าเส้นทางใดดีกว่าเสมอไป เพราะทั้งสองเส้นทางนำไปสู่เป้าหมายที่ต่างกัน

ตารางเปรียบเทียบ จบ ปวช. ต่อ ปวส. กับปริญญาตรี

หัวข้อต่อ ปวส.ต่อปริญญาตรี
ลักษณะการเรียนเน้นวิชาชีพและปฏิบัติแตกต่างตามสาขา มีทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ
ความต่อเนื่องจาก ปวช.สูง โดยเฉพาะสาขาเดิมขึ้นอยู่กับหลักสูตร
การสมัครสมัครกับสถานศึกษาตามระบบ/ช่องทางของมหาวิทยาลัย
ใช้สาขาเดิมหรือไม่มักต่อเนื่องได้ง่ายต้องดูคุณสมบัติแต่ละคณะ
หลังจบทำงานหรือต่อปริญญาตรีทำงานหรือต่อระดับสูงขึ้น
เหมาะกับผู้ต้องการทักษะวิชาชีพเพิ่มผู้มีเป้าหมายต้องใช้วุฒิปริญญาตรี

เปลี่ยนสายหลังจบ ปวช. ได้ไหม?

มีโอกาสเปลี่ยนได้ แต่ขึ้นอยู่กับหลักสูตรปลายทาง

ตัวอย่างเช่น ผู้เรียนจบ ปวช. สาขาหนึ่งแล้วต้องการเรียนปริญญาตรีอีกสาขา มหาวิทยาลัยอาจ

ดังนั้น ถ้าต้องการเปลี่ยนสาย ควรเริ่มจากอาชีพที่ต้องการในอนาคต แล้วค้นย้อนกลับว่าหลักสูตรใดนำไปสู่อาชีพนั้นและรับคุณวุฒิที่เรามีหรือไม่

ถ้าไม่อยากเรียนต่อหลัง ปวช. สามารถทำงานได้ไหม?

ได้

ปวช. เป็นคุณวุฒิวิชาชีพ และผู้เรียนผ่านการเรียนทั้งรายวิชาพื้นฐานและวิชาชีพตามสาขาของตน

หลักสูตร ปวช. พ.ศ. 2567 ของสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาครอบคลุมหลายกลุ่มอาชีพ ตั้งแต่เครื่องกล ยานยนต์ อุตสาหกรรมการผลิต ไปจนถึงสาขาธุรกิจและบริการ

ตัวอย่างงานที่อาจสอดคล้องกับวุฒิ ปวช. เช่น

ตำแหน่งที่สมัครได้จริงขึ้นอยู่กับ สาขาที่จบ ทักษะ ประสบการณ์ และคุณสมบัติที่นายจ้างกำหนด

ทำงานก่อนแล้วค่อยเรียนต่อได้ไหม?

ได้ และอาจเหมาะกับบางคนมากกว่าการเรียนต่อทันที

ข้อดีของการทำงานก่อน เช่น

อย่างไรก็ตาม หากมีเป้าหมายชัดเจนว่าตำแหน่งในอนาคตต้องใช้ ปวส. หรือปริญญาตรี การเรียนต่อโดยไม่เว้นช่วงอาจช่วยให้ไปถึงคุณสมบัติที่ต้องการได้เร็วกว่า

เลือกเรียนต่อควรเลือกสาขาเดิมหรือเปลี่ยนสาขา?

ให้พิจารณาจากเป้าหมายอาชีพมากกว่าชื่อวุฒิเพียงอย่างเดียว

ควรต่อสายเดิม หาก

ตัวอย่าง

ปวช. บัญชี → ปวส. บัญชี → ปริญญาตรีบัญชี

หรือ

ปวช. ช่างไฟฟ้า → ปวส. ไฟฟ้า → ปริญญาตรีสายไฟฟ้าหรือเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง

อาจเปลี่ยนสาย หาก

การเปลี่ยนสายไม่ใช่เรื่องผิด แต่ควรตรวจคุณสมบัติก่อนตัดสินใจ เพราะบางหลักสูตรรับเฉพาะผู้ที่มีพื้นฐานสาขาที่เกี่ยวข้อง

ก่อนสมัครมหาวิทยาลัย ผู้จบ ปวช. ต้องเตรียมอะไร?

เอกสารจริงขึ้นอยู่กับมหาวิทยาลัย แต่ควรเตรียมข้อมูลพื้นฐาน เช่น

สำหรับ TCAS70 ผู้สมัครควรตรวจปฏิทินและรายละเอียดของแต่ละรอบในระบบ MyTCAS เนื่องจากวันสมัคร การสอบ และการยืนยันสิทธิ์มีช่วงเวลาที่กำหนดไว้

วุฒิ ปวช. กับ ม.6 เหมือนกันไหม?

ไม่เหมือนกัน

ม.6 เป็นสายสามัญระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ส่วน ปวช. เป็นหลักสูตรอาชีวศึกษาที่เน้นทักษะวิชาชีพ

แม้ในประกาศสมัครงานหรือสมัครเรียนบางแห่งอาจพบข้อความ “ม.6 / ปวช. หรือเทียบเท่า” แต่ไม่ได้หมายความว่าโครงสร้างการเรียนและทักษะที่ได้รับเหมือนกัน

ม.6ปวช.
สายสามัญสายอาชีพ
เน้นวิชาการทั่วไปเน้นวิชาชีพ
นิยมต่อมหาวิทยาลัยต่อ ปวส. มหาวิทยาลัย หรือทำงานได้
ไม่มีสาขาวิชาชีพเฉพาะแบบอาชีวะมีสาขาวิชาชีพ

อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ม.6 กับ ปวช. ต่างกันอย่างไร? เลือกแบบไหนดี

วุฒิ ปวช. หาย ต้องทำอย่างไร?

หากสำเร็จการศึกษาจริงแต่เอกสารสูญหาย ควรติดต่อสถานศึกษาที่สำเร็จการศึกษาเพื่อสอบถามขั้นตอนการขอเอกสารทดแทนหรือหลักฐานรับรอง

ไม่ควรแก้ไขหรือสร้างเอกสารขึ้นใหม่ด้วยตนเอง

อ่านเพิ่มเติมได้ที่ วุฒิการศึกษาหายทำอย่างไร? ขอใหม่ได้ไหม

หรือ ขอใบแทนวุฒิการศึกษาต้องทำอย่างไร

หากเอกสารที่หายเป็น Transcript สามารถดู Transcript หาย ทำอย่างไร? ขอใหม่ที่ไหน

ยังไม่ได้รับวุฒิ ปวช. สมัครเรียนต่อได้ไหม?

ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของสถานศึกษาที่รับสมัคร

หากเรียนครบและอยู่ระหว่างรออนุมัติจบหรือรอรับเอกสาร ควรติดต่อสถานศึกษาเดิมเพื่อสอบถามว่าออก ใบรับรองการศึกษา หรือใบรับรองการสำเร็จการศึกษา เพื่อใช้ชั่วคราวได้หรือไม่

จากนั้นนำเงื่อนไขไปตรวจสอบกับวิทยาลัยหรือมหาวิทยาลัยที่จะสมัครว่ารับเอกสารดังกล่าวหรือไม่

อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ใบรับรองการศึกษาคืออะไร? ใช้แทนวุฒิได้ไหม

วิธีเลือกว่าจะเรียนอะไรต่อหลัง ปวช.

หากยังตัดสินใจไม่ได้ ลองตอบคำถาม 5 ข้อนี้

1. อยากทำอาชีพอะไร?

เริ่มจากอาชีพ ไม่ใช่เริ่มจากชื่อสาขา

ตรวจดูว่าตำแหน่งงานเป้าหมายต้องใช้วุฒิอะไร สาขาอะไร หรือมีใบอนุญาตวิชาชีพเพิ่มเติมหรือไม่

2. ชอบสาขาที่เรียนอยู่หรือไม่?

ถ้าชอบ สามารถต่อยอดในสายเดิมได้ แต่ถ้าไม่ชอบ ควรสำรวจสายใหม่ก่อนเสียเวลาเรียนต่ออีกหลายปี

3. อยากทำงานเร็วหรือเน้นเรียนระยะยาว?

ผู้ที่ต้องการเข้าตลาดแรงงานเร็วและชอบสายปฏิบัติอาจพิจารณา ปวส. ส่วนผู้ที่มีอาชีพเป้าหมายต้องใช้ปริญญาตรี อาจพิจารณาสมัครมหาวิทยาลัยโดยตรง หากคุณสมบัติครบ

4. หลักสูตรที่สนใจรับวุฒิ ปวช. หรือไม่?

ข้อนี้สำคัญมาก เพราะไม่ใช่ทุกมหาวิทยาลัยและทุกคณะจะรับเหมือนกัน

ระบบ TCAS70 เปิดให้ค้นหาข้อมูลหลักสูตรของสถาบันต่าง ๆ และควรใช้ข้อมูลปีที่สมัครจริงเป็นหลัก

5. ค่าใช้จ่ายและเวลาที่มีเหมาะกับเส้นทางไหน?

นอกจากความชอบ ควรพิจารณา

เพราะเส้นทางที่เหมาะที่สุดควรสามารถเรียนจนจบได้จริง

ตัวอย่างเส้นทางหลังจบ ปวช.

กรณีที่ 1: อยากเป็นช่างเทคนิค

ปวช. → ปวส. สายช่างที่เกี่ยวข้อง → ทำงาน

เหมาะกับผู้ที่ต้องการพัฒนาทักษะปฏิบัติและเข้าสู่ตลาดแรงงานสายเทคนิค

กรณีที่ 2: อยากได้ปริญญาตรีเร็ว

ปวช. → สมัครปริญญาตรีโดยตรง

เหมาะเมื่อหลักสูตรที่ต้องการรับวุฒิ ปวช. และผู้สมัครมีคุณสมบัติครบ

กรณีที่ 3: อยากมีทั้งทักษะและปริญญา

ปวช. → ปวส. → ปริญญาตรี

เหมาะกับคนที่ต้องการสร้างพื้นฐานวิชาชีพต่อเนื่อง และค่อยศึกษาระดับปริญญาตรีภายหลัง

กรณีที่ 4: ยังไม่แน่ใจว่าจะเรียนอะไร

ปวช. → ทำงานในสายที่เรียน → ประเมินเป้าหมาย → เรียนต่อ

ประสบการณ์ทำงานอาจช่วยให้เห็นภาพอาชีพและเลือกสาขาเรียนต่อได้แม่นยำขึ้น

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการเรียนต่อหลัง ปวช.

จบ ปวช. ต่ออะไรได้บ้าง?

สามารถเรียนต่อ ปวส. สมัครหลักสูตรปริญญาตรีที่เปิดรับวุฒิ ปวช. เรียนหลักสูตรพัฒนาทักษะเพิ่มเติม หรือทำงานก่อนแล้วกลับมาเรียนต่อภายหลังได้

จบ ปวช. ต่อมหาวิทยาลัยได้เลยไหม?

ได้ในหลักสูตรที่เปิดรับผู้สำเร็จ ปวช. แต่ต้องตรวจคุณสมบัติของแต่ละมหาวิทยาลัยและคณะ เพราะไม่ได้เปิดรับเหมือนกันทุกแห่ง

ปวช. สมัคร TCAS ได้ไหม?

สามารถสมัครหลักสูตรที่กำหนดรับวุฒิ ปวช. ได้ โดยต้องตรวจข้อมูลคุณสมบัติและเกณฑ์คะแนนของหลักสูตรในปีที่สมัคร

จบ ปวช. ต่อ ปวส. กี่ปี?

ระยะเวลาของหลักสูตรต้องตรวจตามหลักสูตรและสถานศึกษาที่สมัคร โดยไม่ควรใช้ระยะเวลาจากสถาบันหนึ่งไปสรุปกับทุกแห่ง

ปวช. ต่อ ปวส. ต้องเรียนสาขาเดิมไหม?

ไม่จำเป็นต้องเป็นชื่อสาขาเดิมทุกกรณี แต่สถานศึกษาสามารถกำหนดว่าสาขาใดรับผู้จบพื้นฐานสาขาใดบ้าง จึงต้องตรวจประกาศรับสมัคร

จบ ปวช. เปลี่ยนสายเข้ามหาวิทยาลัยได้ไหม?

ได้ในหลักสูตรที่เปิดรับ แต่บางสาขากำหนดพื้นฐานการศึกษาหรือสาขา ปวช. ที่เกี่ยวข้องโดยเฉพาะ

จบ ปวช. ทำงานเลยได้ไหม?

ได้ โดยเฉพาะงานที่สอดคล้องกับสาขาวิชาชีพที่เรียนมา แต่คุณสมบัติและระดับตำแหน่งขึ้นอยู่กับนายจ้างแต่ละแห่ง

ต่อ ปวส. แล้วต่อปริญญาตรีได้ไหม?

ได้ในหลักสูตรที่เปิดรับผู้สำเร็จ ปวส. ส่วนระยะเวลาการเรียนและการเทียบโอนหน่วยกิตขึ้นอยู่กับมหาวิทยาลัยและหลักสูตร

ระหว่าง ปวส. กับมหาวิทยาลัยควรเลือกอะไร?

ถ้าต้องการเน้นวิชาชีพและต่อยอดสายเดิม ปวส. อาจเหมาะกว่า หากเป้าหมายอาชีพต้องใช้ปริญญาตรีและมีหลักสูตรที่รับวุฒิ ปวช. การเข้ามหาวิทยาลัยโดยตรงก็เป็นอีกทางเลือก

สรุป

คำถาม “จบ ปวช. เรียนต่ออะไรได้บ้าง?” มีคำตอบมากกว่าหนึ่งทาง เพราะผู้สำเร็จประกาศนียบัตรวิชาชีพสามารถเลือกทั้ง ต่อ ปวส. สมัครปริญญาตรี เรียนทักษะเพิ่มเติม หรือเริ่มทำงานก่อน

หากต้องการพัฒนาทักษะวิชาชีพสายเดิมอย่างต่อเนื่อง ปวส. เป็นเส้นทางที่ควรพิจารณา แต่หากมีอาชีพเป้าหมายที่ต้องใช้ระดับปริญญาตรี และมหาวิทยาลัยเปิดรับผู้จบ ปวช. ก็สามารถสมัครปริญญาตรีโดยตรงได้

สิ่งสำคัญที่สุดคือ อย่าเลือกจากคำว่า “วุฒิไหนสูงกว่า” เพียงอย่างเดียว แต่ควรเลือกจากอาชีพที่ต้องการ ความถนัด ค่าใช้จ่าย ระยะเวลา และคุณสมบัติของหลักสูตร

และก่อนสมัครทุกครั้ง ควรตรวจประกาศของสถานศึกษาหรือข้อมูลในระบบ TCAS ปีล่าสุด เพราะเกณฑ์รับสมัครสามารถเปลี่ยนแปลงได้ในแต่ละปี

แหล่งอ้างอิง

ทำวุฒิการศึกษา แอด Line เลย !!!