ขอใบแทนวุฒิการศึกษาต้องทำอย่างไร? เอกสารหาย ชำรุด ขอใหม่ที่ไหน

วุฒิการศึกษาเป็นเอกสารสำคัญที่มักใช้ในการสมัครงาน สมัครเรียนต่อ สมัครสอบ หรือยืนยันประวัติการศึกษา หากเอกสารสูญหาย ชำรุด หรือไม่สามารถนำมาใช้งานได้ หลายคนจึงกังวลว่าจะต้องกลับไปเรียนใหม่หรือไม่ และสามารถ ขอใบแทนวุฒิการศึกษา ได้หรือเปล่า

โดยทั่วไป หากคุณสำเร็จการศึกษาจริง การที่เอกสารสูญหายไม่ได้ทำให้สถานะการสำเร็จการศึกษาหายไปด้วย แต่ควรติดต่อ สถานศึกษาหรือหน่วยงานที่ออกเอกสารเดิม เพื่อสอบถามขั้นตอนการขอเอกสารใหม่ ใบแทน หรือหนังสือรับรองตามระเบียบของสถานศึกษานั้น

สิ่งสำคัญคือ ไม่ควรสร้างหรือแก้ไขเอกสารขึ้นมาเอง แม้จะเคยเรียนจบจริง เพราะเอกสารที่นำไปใช้งานควรออกจากหน่วยงานที่มีอำนาจและสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้

บทความนี้จะอธิบายว่า ขอใบแทนวุฒิการศึกษาต้องทำอย่างไร ใช้เอกสารอะไร ติดต่อที่ไหน และแต่ละระดับตั้งแต่ ม.3 ม.6 ปวช. ปวส. ไปจนถึงปริญญามีแนวทางอย่างไร

ใบแทนวุฒิการศึกษาคืออะไร?

คำว่า ใบแทนวุฒิการศึกษา เป็นคำเรียกรวมที่ผู้ใช้งานทั่วไปมักใช้เมื่อเอกสารการศึกษาฉบับเดิมสูญหายหรือชำรุด

ในทางปฏิบัติ ชื่อเอกสารที่สถานศึกษาออกให้อาจแตกต่างกัน เช่น

• ใบแทนประกาศนียบัตร
• ใบแทนปริญญาบัตร
• ใบแทนใบรับรองคุณวุฒิ
• ใบรับรองการสำเร็จการศึกษา
• Transcript ฉบับใหม่
• ระเบียนแสดงผลการเรียนฉบับใหม่หรือเอกสารแทนตามระเบียบ
• เอกสารสำคัญทางการศึกษาประเภทอื่น

ตัวอย่างเช่น มหาวิทยาลัยพะเยาระบุว่า ใบแทนใบรับรองคุณวุฒิ และ ใบแทนปริญญาบัตร ออกให้เมื่อเอกสารเดิมสูญหายหรือชำรุดจนใช้การไม่ได้ และเอกสารจะมีข้อความว่า “ใบแทน”

ดังนั้น ก่อนดำเนินการควรตรวจให้ชัดก่อนว่าเอกสารที่หายคืออะไร เพราะขั้นตอนขอ Transcript ใหม่ อาจไม่เหมือนกับการขอ ใบแทนปริญญาบัตร

หากยังไม่แน่ใจว่าเอกสารที่มีอยู่เรียกว่าวุฒิหรือไม่ สามารถอ่าน วุฒิการศึกษาคืออะไร? มีกี่ระดับ ใช้ทำอะไรได้บ้าง เพิ่มเติมได้

วุฒิหายต้องเรียนใหม่ไหม?

ไม่ต้องเรียนใหม่เพียงเพราะเอกสารหาย

หากคุณสำเร็จการศึกษาตามหลักสูตรจริง สถานศึกษาจะมีข้อมูลหรือทะเบียนเกี่ยวกับการศึกษาและการสำเร็จการศึกษาของคุณตามระบบที่เกี่ยวข้อง

สิ่งที่สูญหายคือ ตัวเอกสาร ไม่ใช่คุณวุฒิที่เคยได้รับ

จึงควรติดต่อสถานศึกษาที่ออกเอกสาร เพื่อขอ

• ใบแทน
• Transcript ใหม่
• หนังสือรับรอง
• หรือเอกสารประเภทอื่นที่สถานศึกษาสามารถออกให้ได้

อ่านแนวทางเพิ่มเติมได้ที่ วุฒิการศึกษาหายทำอย่างไร? ขอใหม่ได้ไหม

ขอใบแทนวุฒิการศึกษาต้องทำอย่างไร?

แม้ขั้นตอนของแต่ละโรงเรียน วิทยาลัย หรือมหาวิทยาลัยจะแตกต่างกัน แต่โดยทั่วไปสามารถเริ่มดำเนินการตามลำดับนี้

1. ตรวจให้แน่ใจก่อนว่าเอกสารอะไรหาย

ก่อนติดต่อสถานศึกษา ควรทราบว่าเอกสารเดิมคือ

• ปพ.1
• ประกาศนียบัตร
• ใบรับรอง
• Transcript
• ใบปริญญาบัตร
• ใบรับรองคุณวุฒิ
• หรือเอกสารชนิดอื่น

เพราะชื่อเอกสารมีผลต่อแบบคำร้อง เอกสารประกอบ ค่าธรรมเนียม และระยะเวลาดำเนินการ

2. ติดต่อสถานศึกษาที่ออกเอกสาร

ควรเริ่มจากสถานศึกษาเดิม เช่น

• โรงเรียน
• วิทยาลัย
• มหาวิทยาลัย

โดยติดต่อหน่วยงาน เช่น

• งานทะเบียน
• ฝ่ายทะเบียนและวัดผล
• สำนักทะเบียน
• สำนักส่งเสริมวิชาการและงานทะเบียน
• กองบริการการศึกษา
• One Stop Service ของมหาวิทยาลัย

ควรใช้ข้อมูลติดต่อจากเว็บไซต์ทางการของสถาบันโดยตรง

3. สอบถามว่าออก “ใบแทน” หรือออกเอกสารประเภทใด

สถานศึกษาแต่ละแห่งอาจมีแนวทางไม่เหมือนกัน

บางแห่งสามารถออก ใบแทน ได้

บางแห่งอาจออก

• หนังสือรับรองการสำเร็จการศึกษา
• Transcript ฉบับใหม่
• เอกสารรับรองคุณวุฒิ
• เอกสารสำคัญทางการศึกษาที่ใช้แทนตามระเบียบ

ตัวอย่างเช่น มหาวิทยาลัยศิลปากรระบุว่า หากปริญญาบัตรสูญหาย ไม่สามารถออกปริญญาบัตรฉบับใหม่แบบเดิมให้ได้ แต่ผู้สำเร็จการศึกษาสามารถขอ ใบแทนปริญญาบัตร ได้

4. เตรียมเอกสารยืนยันตัวตน

เอกสารที่อาจต้องใช้ เช่น

• บัตรประชาชน
• สำเนาบัตรประชาชน
• สำเนาทะเบียนบ้านในบางกรณี
• หลักฐานเปลี่ยนชื่อหรือนามสกุล
• รหัสนักเรียนหรือนักศึกษา
• ปีที่สำเร็จการศึกษา
• คณะและสาขา
• สำเนาเอกสารเดิม ถ้ายังมี

ข้อกำหนดของแต่ละสถาบันต่างกัน จึงควรตรวจรายการล่าสุดก่อนเดินทาง

5. ตรวจว่าต้องใช้ใบแจ้งความหรือไม่

นี่เป็นจุดที่หลายคนถามบ่อยว่า “วุฒิหายต้องแจ้งความไหม?”

คำตอบคือ ขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของสถานศึกษา

มหาวิทยาลัยหลายแห่งกำหนดให้ผู้ขอใบแทนกรณีสูญหายแนบใบแจ้งความ เช่น มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ระบุว่ากรณีปริญญาบัตรหาย ต้องแจ้งความและยื่นคำร้องพร้อมใบแจ้งความ

มหาวิทยาลัยมหิดลก็ระบุว่าการขอใบแทนปริญญาบัตรกรณีสูญหาย ต้องเตรียมสำเนาปริญญาบัตรของตนเองหรือเพื่อนร่วมรุ่น และสำเนาใบแจ้งความ

มหาวิทยาลัยพะเยาระบุในลักษณะเดียวกันว่า กรณีเอกสารสูญหายให้ใช้ใบแจ้งความประกอบคำขอใบแทน

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรเหมารวมว่าทุกสถานศึกษาต้องใช้ใบแจ้งความ ควรถามสถานศึกษาของตนก่อน

6. กรอกคำร้องขอเอกสาร

สถานศึกษามักมีแบบคำร้องสำหรับขอเอกสารสำคัญทางการศึกษา โดยอาจเป็น

• แบบฟอร์มกระดาษ
• PDF ดาวน์โหลด
• ระบบออนไลน์
• ระบบทะเบียนนักศึกษา
• แบบฟอร์ม Google Form หรือระบบของมหาวิทยาลัย
• ติดต่อเจ้าหน้าที่โดยตรง

ปัจจุบันบางมหาวิทยาลัยเปิดให้ดำเนินการออนไลน์ เช่น มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์มีบริการยื่นคำร้องขอใบแทนปริญญาบัตรกรณีสูญหายหรือชำรุดผ่านระบบออนไลน์

7. ชำระค่าธรรมเนียม

การขอใบแทนหรือเอกสารใหม่อาจมีค่าธรรมเนียม

ตัวอย่างเช่น

• มหาวิทยาลัยมหิดลระบุค่าบริการใบแทนปริญญาบัตร 100 บาท
• จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยระบุค่าธรรมเนียมใบแทนปริญญาบัตร 200 บาท
• มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ระบุค่าธรรมเนียมคำร้องขอใบแทนปริญญาบัตรหรือใบแทนใบรับรองคุณวุฒิ 100 บาท

ตัวเลขเหล่านี้เป็น ตัวอย่างของแต่ละมหาวิทยาลัย ไม่ใช่อัตรากลางของประเทศ และอาจเปลี่ยนแปลงได้

ควรตรวจอัตราปัจจุบันจากสถานศึกษาของคุณโดยตรง

8. รอรับเอกสาร

ระยะเวลาดำเนินการแตกต่างกันไป

บางแห่งอาจใช้เวลาไม่กี่วัน ขณะที่บางแห่งใช้เวลาหลายวันหรือหลายสัปดาห์

ตัวอย่างเช่น มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ระบุว่าหลังยื่นคำร้องขอใบแทนปริญญาบัตรแล้ว โดยประมาณ 5–7 วันทำการจึงสามารถติดต่อรับเอกสารได้

ส่วนมหาวิทยาลัยมหิดลระบุบริการใบแทนปริญญาบัตรสำหรับศิษย์เก่าว่ามีระยะเวลาดำเนินการประมาณ 7–15 วันทำการ

ดังนั้น หากต้องใช้สมัครงานหรือสมัครเรียนภายในกำหนด ควรดำเนินการล่วงหน้า

เอกสารที่มักใช้ขอใบแทนวุฒิการศึกษา

รายการจริงขึ้นอยู่กับสถาบัน แต่สิ่งที่ควรเตรียมไว้เบื้องต้น ได้แก่

เอกสาร	อาจต้องใช้หรือไม่
บัตรประชาชน	มักใช้
สำเนาบัตรประชาชน	อาจใช้
แบบคำร้อง	มักใช้
ใบแจ้งความกรณีสูญหาย	หลายสถาบันกำหนด
เอกสารฉบับเดิมกรณีชำรุด	มักใช้ในกรณีชำรุด
สำเนาวุฒิเดิม	ถ้ามีจะช่วยตรวจข้อมูล
หลักฐานเปลี่ยนชื่อ–นามสกุล	ใช้เมื่อข้อมูลปัจจุบันไม่ตรง
รูปถ่าย	บางสถาบันกำหนด
หลักฐานชำระค่าธรรมเนียม	ตามระบบ
หนังสือมอบอำนาจ	กรณีให้ผู้อื่นรับแทน

มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลาระบุว่ากรณีขอใบแทนใบปริญญาบัตรหรือใบรับรองคุณวุฒิเนื่องจากสูญหาย ผู้ขอต้องมีใบแจ้งความและยื่นคำร้องตามเงื่อนไขที่มหาวิทยาลัยกำหนด

ขอใบแทนวุฒิ ม.3 หรือ ม.6 ต้องทำอย่างไร?

หากเป็นเอกสารระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน เช่น ม.3 หรือ ม.6 ควรเริ่มติดต่อ โรงเรียนที่สำเร็จการศึกษา

แจ้งเจ้าหน้าที่ว่า

• เรียนจบปีใด
• จบระดับใด
• เอกสารอะไรสูญหาย
• ต้องการนำเอกสารไปใช้ทำอะไร

จากนั้นถามว่าทางโรงเรียนสามารถออก

• ระเบียนแสดงผลการเรียน
• เอกสารแทน
• หนังสือรับรอง
• หรือหลักฐานการสำเร็จการศึกษาประเภทใด

ให้ได้บ้าง

หากเอกสารที่หายคือ ปพ.1 ควรแจ้งให้เจ้าหน้าที่ทราบตรง ๆ เพราะ ปพ.1 เป็นเอกสารเฉพาะประเภท ไม่ควรใช้คำว่า “ใบวุฒิ” อย่างเดียวจนเกิดความเข้าใจผิด

อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ปพ.1 คืออะไร? ใช้ทำอะไรและต่างจากวุฒิอย่างไร

โรงเรียนปิดไปแล้ว ขอวุฒิใหม่ได้ไหม?

หากโรงเรียนเดิมปิดกิจการ ย้าย หรือไม่สามารถติดต่อได้ ไม่ควรสรุปทันทีว่าไม่สามารถขอเอกสารได้

ควรตรวจสอบว่าข้อมูลหรือทะเบียนของสถานศึกษาเดิมถูกส่งต่อไปยังหน่วยงานใด เช่น

• สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
• สำนักงานศึกษาธิการจังหวัด
• หน่วยงานต้นสังกัด
• โรงเรียนที่รับช่วงเอกสาร
• หน่วยงานด้านการศึกษาอื่นที่รับผิดชอบ

เนื่องจากเส้นทางของเอกสารขึ้นอยู่กับประเภทโรงเรียนและต้นสังกัด จึงควรเริ่มสอบถามจากหน่วยงานการศึกษาในพื้นที่โดยแจ้ง ชื่อโรงเรียน จังหวัด และปีที่จบ ให้ครบ

ขอใบแทน ปวช. หรือ ปวส. ต้องทำอย่างไร?

สำหรับผู้สำเร็จ

• ปวช.
• ปวส.

ควรติดต่อ วิทยาลัยหรือสถานศึกษาอาชีวศึกษาที่จบโดยตรง โดยเฉพาะฝ่ายทะเบียน

ข้อมูลที่ควรเตรียม เช่น

• ชื่อ–นามสกุลขณะเรียน
• รหัสนักศึกษา
• ระดับ ปวช. หรือ ปวส.
• สาขาวิชา
• ปีที่จบ
• สำเนา Transcript หากมี
• เอกสารยืนยันตัวตน

จากนั้นสอบถามว่ากรณีเอกสารสูญหายสามารถขอ

• ใบแทนประกาศนียบัตร
• ใบรับรองคุณวุฒิ
• Transcript ใหม่
• หรือเอกสารประเภทใด

ได้บ้าง

หากยังสับสนระหว่างสองระดับ อ่าน ปวช. กับ ปวส. ต่างกันอย่างไร เพิ่มเติมได้

ปริญญาบัตรหาย ขอใหม่ได้ไหม?

กรณีปริญญาบัตรสูญหาย มหาวิทยาลัยหลายแห่งใช้วิธีออก ใบแทนปริญญาบัตร แทนการออกปริญญาบัตรพิธีการฉบับใหม่เหมือนเดิม

ตัวอย่างเช่น มหาวิทยาลัยศิลปากรระบุว่ากรณีใบปริญญาบัตรหาย สามารถขอใบแทนปริญญาบัตรได้

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์มีขั้นตอนยื่นคำร้องขอใบแทนกรณีสูญหายหรือชำรุด และสามารถเลือกรับเองหรือจัดส่งทางไปรษณีย์ตามขั้นตอน

มหาวิทยาลัยมหิดลก็มีบริการใบแทนปริญญาบัตรสำหรับศิษย์เก่า

ดังนั้นวิธีที่ถูกต้องคือ ติดต่อสำนักทะเบียนของมหาวิทยาลัยเดิม ไม่ควรทำสำเนาหรือสร้างปริญญาบัตรทดแทนขึ้นมาเอง

Transcript หาย ต้องขอใบแทนวุฒิไหม?

ไม่จำเป็น เพราะ Transcript และวุฒิไม่ใช่เอกสารชนิดเดียวกัน

หากสิ่งที่หายคือ Transcript ควรขอ Transcript ฉบับใหม่ จากสถานศึกษา

มหาวิทยาลัยหลายแห่งเปิดบริการออก Transcript ใหม่ให้ศิษย์เก่า และบางแห่งมี Digital Transcript หรือช่องทางออนไลน์ เช่น มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์มีบริการเอกสารสำคัญทางการศึกษาออนไลน์ รวมถึง Transcript

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ Transcript หาย ทำอย่างไร? ขอใหม่ที่ไหน

และหากต้องสมัครงาน สามารถอ่าน สมัครงานใช้วุฒิหรือ Transcript? เพื่อดูว่าแต่ละเอกสารใช้ต่างกันอย่างไร

ใบรับรองการศึกษาใช้แทนวุฒิได้ไหม?

บางสถานการณ์อาจใช้ได้ แต่ขึ้นอยู่กับองค์กรที่รับเอกสาร

ตัวอย่างเช่น หากเพิ่งเรียนจบและยังไม่ได้รับวุฒิฉบับจริง สถานศึกษาอาจสามารถออก

• ใบรับรองการสำเร็จการศึกษา
• ใบรับรองคุณวุฒิ
• Transcript
• หนังสือรับรองอื่น

เพื่อใช้ชั่วคราวได้

แต่หากนายจ้างระบุว่าต้องการเอกสารชนิดใดโดยเฉพาะ ควรสอบถาม HR ว่ายอมรับเอกสารแทนหรือไม่

อ่านต่อที่ ใบรับรองการศึกษาคืออะไร? ใช้แทนวุฒิได้ไหม

ต้องแจ้งความก่อนขอใบแทนวุฒิทุกกรณีไหม?

ไม่จำเป็นต้องเป็นทุกกรณี

หลักที่ถูกต้องคือดูข้อกำหนดของสถานศึกษา

ในกรณีใบปริญญาบัตรสูญหาย มหาวิทยาลัยหลายแห่งกำหนดใบแจ้งความ เช่น

• มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
• มหาวิทยาลัยมหิดล
• มหาวิทยาลัยพะเยา

แต่ข้อกำหนดอาจแตกต่างกันตามประเภทเอกสารและสถาบัน ดังนั้นก่อนเดินทางไปแจ้งความ ควรโทรหรือดูหน้าเว็บไซต์ของสถานศึกษาก่อนว่าต้องใช้จริงหรือไม่

เอกสารชำรุดต้องแจ้งความไหม?

ในหลายกรณี หากเอกสารยังอยู่แต่ชำรุด สถานศึกษาอาจให้ใช้ เอกสารฉบับเดิมที่ชำรุด เป็นหลักฐานแทนใบแจ้งความ

ตัวอย่างเช่น มหาวิทยาลัยมหิดลระบุว่า หากขอใบแทนปริญญาบัตรเพราะฉบับเดิมชำรุด ต้องนำปริญญาบัตรตัวจริงที่เสียหายมาประกอบคำขอ

มหาวิทยาลัยพะเยาก็ระบุว่ากรณีเอกสารชำรุดให้ใช้เอกสารฉบับที่ชำรุดประกอบ

จึงไม่ควรทิ้งเอกสารเก่าที่เสียหายก่อนสอบถามสถานศึกษา

เปลี่ยนชื่อแล้ว ขอใบแทนเป็นชื่อใหม่ได้ไหม?

ขึ้นอยู่กับระเบียบของสถานศึกษา

หากชื่อปัจจุบันไม่ตรงกับชื่อในทะเบียนนักเรียนหรือนักศึกษา ควรเตรียมหลักฐาน เช่น

• ใบเปลี่ยนชื่อ
• ใบเปลี่ยนนามสกุล
• ทะเบียนสมรส
• เอกสารอื่นที่เชื่อมโยงชื่อเดิมกับชื่อปัจจุบัน

จากนั้นสอบถามสถานศึกษาว่าเอกสารที่ออกใหม่จะใช้ชื่อเดิม ณ เวลาที่สำเร็จการศึกษา หรือสามารถปรับข้อมูลได้อย่างไร

ไม่ควรแก้ชื่อบนเอกสารเก่าด้วยตนเอง

ขอใบแทนแทนคนอื่นได้ไหม?

บางแห่งอนุญาตให้รับเอกสารแทนได้ แต่ต้องมีการมอบอำนาจหรือหลักฐานตามที่กำหนด

ตัวอย่างเช่น มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ระบุว่ากรณีให้ผู้อื่นมารับใบแทนปริญญาบัตร ผู้ขอต้องทำข้อความมอบฉันทะในสำเนาบัตรประชาชน และผู้รับแทนต้องนำบัตรประชาชนตัวจริงมาแสดง

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรใช้เงื่อนไขของมหาวิทยาลัยหนึ่งไปอ้างกับอีกแห่ง ควรถามสถานศึกษาของผู้ขอโดยตรง

ขอใบแทนทางออนไลน์ได้ไหม?

บางสถานศึกษาได้

ปัจจุบันมหาวิทยาลัยหลายแห่งมีบริการออนไลน์

ตัวอย่างเช่น

• มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เปิดช่องทางขอเอกสารสำคัญทางการศึกษาและใบแทนปริญญาบัตรออนไลน์
• มหาวิทยาลัยมหิดลมี One Stop Service สำหรับเอกสารสำคัญทางการศึกษา

สำหรับโรงเรียนหรือวิทยาลัยบางแห่ง อาจยังต้องยื่นคำร้องด้วยตนเอง

จึงควรตรวจหน้า “งานทะเบียน”, “ศิษย์เก่า”, “เอกสารสำคัญทางการศึกษา” หรือ “One Stop Service” ของสถานศึกษาเป็นอันดับแรก

ขอใบแทนใช้เวลากี่วัน?

ไม่มีระยะเวลามาตรฐานเดียวสำหรับทุกสถานศึกษา

ตัวอย่างเช่น

• มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ระบุโดยประมาณ 5–7 วันทำการสำหรับใบแทนปริญญาบัตร
• มหาวิทยาลัยมหิดลระบุประมาณ 7–15 วันทำการสำหรับบริการใบแทนปริญญาบัตรบางประเภท
• มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ระบุประมาณ 2–3 วันทำการสำหรับคำร้องเอกสารบางประเภท

จึงควรสอบถามระยะเวลาปัจจุบันจากสถานศึกษาของตนโดยตรง

หากต้องใช้เอกสารเร่งด่วนเพื่อสมัครงาน ควรถามว่ามี ใบรับรองชั่วคราวหรือเอกสารอื่นใช้แทนระหว่างรอได้หรือไม่

ขอใบแทนแล้วใช้สมัครงานได้ไหม?

โดยทั่วไป เอกสารที่สถานศึกษาออกให้อย่างเป็นทางการสามารถใช้ยืนยันข้อมูลการศึกษาได้ตามวัตถุประสงค์ของเอกสาร

แต่สุดท้าย นายจ้างเป็นผู้กำหนดว่าเอกสารอะไรต้องใช้ในการสมัครงาน

หากประกาศระบุเพียง “สำเนาวุฒิการศึกษา” และคุณมีใบแทนที่ออกโดยสถานศึกษา ควรสอบถาม HR เพื่อยืนยันอีกครั้ง

สำหรับบางกรณี HR อาจขอ

• ใบแทน
• Transcript
• ใบรับรองคุณวุฒิ
• หนังสือรับรองจากสถานศึกษา

เพิ่มเติม

อ่าน วุฒิการศึกษาใช้สมัครงานอย่างไร ต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง เพิ่มเติมได้

สามารถทำใบวุฒิขึ้นมาใหม่เองได้ไหม ถ้าเรียนจบจริง?

ไม่ควร

แม้ว่าจะสำเร็จการศึกษาจริง การสร้างเอกสารขึ้นมาเอง การแก้ไขไฟล์เก่า หรือทำเอกสารเลียนแบบฉบับที่สูญหาย อาจทำให้เอกสารนั้นไม่สามารถตรวจสอบแหล่งที่มาได้และสร้างปัญหาเมื่อนำไปใช้

วิธีที่ถูกต้องคือขอเอกสารจาก

• สถานศึกษาเดิม
• หน่วยงานทะเบียน
• หรือหน่วยงานที่รับช่วงข้อมูลอย่างเป็นทางการ

หากต้องการทราบเหตุผลว่าทำไมการใช้เอกสารที่ไม่ได้ออกจากต้นทางจึงมีความเสี่ยง อ่าน วุฒิปลอมคืออะไร? มีความเสี่ยงอะไรบ้าง

ใบแทนสามารถตรวจสอบว่าเป็นของจริงได้ไหม?

ได้ตามระบบและกระบวนการของสถานศึกษา

เพราะใบแทนที่ถูกต้องจะออกจากหน่วยงานเจ้าของข้อมูล ไม่ใช่เอกสารที่ผู้ถือทำขึ้นเอง

หากนายจ้างหรือหน่วยงานต้องการตรวจ สามารถใช้ช่องทางตรวจสอบกับสถานศึกษาตามขั้นตอนที่เหมาะสม

อ่านเพิ่มเติมได้ที่ วิธีตรวจสอบวุฒิการศึกษาว่าเป็นของจริง

Checklist ก่อนติดต่อขอใบแทนวุฒิ

ก่อนยื่นคำร้อง ควรเตรียมข้อมูลดังนี้

• ตรวจว่าเอกสารอะไรสูญหาย
• จำชื่อสถานศึกษาที่จบได้
• ทราบระดับการศึกษา
• ทราบปีที่สำเร็จการศึกษาโดยประมาณ
• ทราบคณะหรือสาขา หากมี
• เตรียมบัตรประชาชน
• เตรียมหลักฐานเปลี่ยนชื่อ หากมี
• เก็บสำเนาเอกสารเดิม หากยังเหลือ
• ถามสถานศึกษาว่าต้องใช้ใบแจ้งความหรือไม่
• ตรวจค่าธรรมเนียม
• ตรวจช่องทางยื่นคำร้อง
• ตรวจระยะเวลาดำเนินการ
• ถามว่าจัดส่งทางไปรษณีย์ได้หรือไม่
• หากต้องใช้เร่งด่วน ถามว่ามีใบรับรองชั่วคราวหรือไม่

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการขอใบแทนวุฒิ

วุฒิหายขอใหม่ได้ไหม?

ในหลายกรณีสามารถขอใบแทนหรือเอกสารทางการศึกษาอื่นจากสถานศึกษาที่ออกเอกสารเดิมได้ โดยรูปแบบเอกสารที่ได้รับขึ้นอยู่กับระเบียบของสถาบัน

วุฒิ ม.6 หายทำอย่างไร?

ติดต่อโรงเรียนที่สำเร็จการศึกษาและแจ้งประเภทเอกสารที่หาย จากนั้นสอบถามขั้นตอนขอเอกสารใหม่หรือเอกสารแทนจากงานทะเบียน

ปพ.1 หายขอใหม่ได้ไหม?

ควรติดต่อโรงเรียนที่ออก ปพ.1 เพื่อสอบถามขั้นตอน เนื่องจาก ปพ.1 เป็นเอกสารเฉพาะและขั้นตอนขึ้นอยู่กับระบบเอกสารการศึกษาของโรงเรียนและหน่วยงานต้นสังกัด

ปวช. หรือ ปวส. หายต้องติดต่อที่ไหน?

เริ่มจากฝ่ายทะเบียนของวิทยาลัยหรือสถานศึกษาอาชีวศึกษาที่สำเร็จการศึกษา

ปริญญาบัตรหายทำอย่างไร?

ติดต่อสำนักทะเบียนของมหาวิทยาลัยเพื่อขอใบแทนปริญญาบัตรตามระเบียบของสถาบัน มหาวิทยาลัยหลายแห่งกำหนดให้ใช้ใบแจ้งความประกอบกรณีสูญหาย

วุฒิหายต้องแจ้งความไหม?

ขึ้นอยู่กับสถาบัน มหาวิทยาลัยหลายแห่งกำหนดให้มีใบแจ้งความสำหรับใบปริญญาบัตรที่สูญหาย แต่ไม่ควรสรุปว่าเป็นข้อบังคับเดียวกันสำหรับเอกสารทุกประเภทและทุกสถานศึกษา

ใบแทนเหมือนวุฒิตัวจริงไหม?

รูปแบบขึ้นอยู่กับสถานศึกษา บางแห่งระบุคำว่า “ใบแทน” บนเอกสาร เช่น แนวทางของมหาวิทยาลัยพะเยา

วุฒิชำรุดต้องเอาฉบับเดิมไปด้วยไหม?

หลายสถาบันกำหนดให้ใช้เอกสารเดิมที่ชำรุดประกอบคำขอ ดังนั้นไม่ควรทิ้งเอกสารก่อนสอบถามสถานศึกษา

ขอใบแทนออนไลน์ได้ไหม?

บางสถาบันมีระบบออนไลน์ เช่น มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และมหาวิทยาลัยมหิดล แต่โรงเรียนหรือวิทยาลัยอื่นอาจใช้ระบบต่างกัน

ถ้าสถานศึกษาปิดแล้วต้องทำอย่างไร?

ติดต่อหน่วยงานต้นสังกัดหรือหน่วยงานด้านการศึกษาในพื้นที่เพื่อสอบถามว่าทะเบียนของสถานศึกษาเดิมถูกส่งต่อไปเก็บไว้ที่ใด

สรุป ขอใบแทนวุฒิการศึกษาต้องทำอย่างไร?

หากวุฒิการศึกษาหายหรือชำรุด ไม่จำเป็นต้องเรียนใหม่ หากคุณสำเร็จการศึกษาจริง แต่ควรติดต่อสถานศึกษาหรือหน่วยงานที่ดูแลทะเบียน เพื่อขอใบแทนหรือเอกสารทางการศึกษาที่เหมาะสม

ขั้นตอนโดยทั่วไปคือ

ตรวจประเภทเอกสาร → ติดต่อสถานศึกษา → ตรวจเงื่อนไข → เตรียมหลักฐาน → ยื่นคำร้อง → ชำระค่าธรรมเนียม → รอรับเอกสาร

กรณีเอกสารสูญหาย บางสถานศึกษาอาจกำหนดให้ใช้ใบแจ้งความ ขณะที่กรณีชำรุดอาจต้องนำเอกสารเดิมคืนหรือแนบประกอบคำร้อง

สิ่งสำคัญที่สุดคือ ใช้ช่องทางของสถานศึกษาอย่างเป็นทางการ และตรวจเงื่อนไขล่าสุดก่อนดำเนินการ เพราะประเภทเอกสาร ค่าธรรมเนียม ระยะเวลา และขั้นตอนของแต่ละแห่งไม่เหมือนกัน

แหล่งอ้างอิง

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. เอกสารสำคัญทางการศึกษาแบบ Online และการขอใบแทนปริญญาบัตร. สำนักบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
https://registrar.ku.ac.th/onlinedoc

มหาวิทยาลัยมหิดล. One Stop Service – การขอเอกสารสำคัญทางการศึกษาและใบแทนปริญญาบัตร. กองบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล.
https://muaa.mahidol.ac.th/onestopservice

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. คำถามที่พบบ่อย – ใบปริญญาบัตรสูญหายต้องดำเนินการอย่างไร. ฝ่ายทะเบียนและประมวลผล มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
https://reg.psu.ac.th/faq/

มหาวิทยาลัยพะเยา. การขอใบแทนใบรับรองคุณวุฒิและใบแทนปริญญาบัตร. กองบริการการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา.
https://does.up.ac.th/newsdetails/view/2295

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. รายการเอกสารและค่าธรรมเนียม. สำนักงานการทะเบียน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
https://www.reg.chula.ac.th/th/academicdocuments/docfees/

มหาวิทยาลัยศิลปากร. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเอกสารสำคัญทางการศึกษา. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
https://suclean.su.ac.th/web/index.php/k2-listing/item/551-faq-k2